Program wypożyczalni technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnościami miał być przełomem w dostępie do nowoczesnego sprzętu rehabilitacyjnego i wspierającego codzienne funkcjonowanie. Państwo przeznaczyło na ten cel blisko 100 milionów złotych, a w magazynach znalazły się tysiące specjalistycznych urządzeń.

Po kilku latach od startu projektu pojawiły się jednak poważne problemy. Okazało się, że większość zakupionego sprzętu nigdy nie została wykorzystana przez osoby, dla których był przeznaczony. Aby zrozumieć skalę problemu, warto przyjrzeć się chronologii powstania i działania programu.

Jak powstała wypożyczalnia technologii wspomagających – kluczowe daty

Program rozwijał się w kilku etapach, które pokazują, jak szybko zmieniła się jego sytuacja.

Najważniejsze momenty projektu

Luty 2023
Rada Nadzorcza Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przyjęła program „Wypożyczalnia technologii wspomagających dla osób z niepełnosprawnością”. Celem projektu było zwiększenie dostępności nowoczesnych technologii wspierających osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności.

Wrzesień 2023
Ruszyła ogólnopolska wypożyczalnia sprzętu prowadzona przez PFRON we współpracy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych. Od tego momentu osoby z niepełnosprawnościami mogły składać wnioski o wypożyczenie specjalistycznych urządzeń.

2023–2025
W tym czasie zakupiono sprzęt o wartości około 96 milionów złotych – w tym m.in. wózki elektryczne, sprzęt dla osób niewidomych, aparaty wspomagające słyszenie czy urządzenia komunikacyjne.

31 grudnia 2025
Program został formalnie zakończony. Zdecydowano o jego wygaszeniu, choć część podpisanych wcześniej umów nadal jest realizowana.

Do końca 2026 roku
Planowane jest całkowite zakończenie funkcjonowania wypożyczalni i rozliczenie programu.

Krótki czas działania programu

Patrząc na powyższe daty można zauważyć, że projekt funkcjonował w praktyce bardzo krótko.

Od momentu uruchomienia możliwości wypożyczania sprzętu do decyzji o zamknięciu programu minęły zaledwie około dwa lata.

W tym czasie:

• zakupiono tysiące urządzeń wspomagających,

• uruchomiono system składania wniosków,

• rozpoczęto dystrybucję sprzętu.

Jednak skala wykorzystania programu okazała się znacznie mniejsza niż zakładano.

73% sprzętu nigdy nie trafiło do potrzebujących

Według informacji przekazanych podczas posiedzenia sejmowej podkomisji ds. osób z niepełnosprawnościami aż 73 procent sprzętu kupionego za około 96 milionów złotych nigdy nie zostało wypożyczone.

Oznacza to, że zdecydowana większość urządzeń pozostała w magazynach, mimo że ich celem było wsparcie osób potrzebujących w codziennym funkcjonowaniu.

Problemy logistyczne i organizacyjne

Eksperci wskazują kilka czynników, które mogły przyczynić się do niskiego wykorzystania programu.

Najczęściej wymieniane problemy to:

• niedostateczna promocja programu wśród potencjalnych beneficjentów,

• skomplikowane procedury składania wniosków,

• brak dopasowania części sprzętu do realnych potrzeb użytkowników,

• problemy z logistyką i magazynowaniem urządzeń.

W przypadku sprzętu zasilanego akumulatorami pojawił się również problem ich przechowywania. Długie magazynowanie bez odpowiedniej konserwacji mogło doprowadzić do pogorszenia stanu technicznego urządzeń.

Dlaczego dostęp do technologii wspomagających jest tak ważny

Choć sam program nie spełnił wszystkich oczekiwań, jego podstawowa idea była bardzo ważna.

Nowoczesne technologie wspomagające mogą:

• zwiększyć samodzielność osób z niepełnosprawnościami,

• ułatwić komunikację,

• poprawić mobilność,

• umożliwić aktywność zawodową i społeczną.

Problem polega więc nie na samej idei programu, lecz raczej na sposobie jego realizacji.

Historia wypożyczalni technologii wspomagających pokazuje, jak ważne w projektach publicznych są dobre przygotowanie, analiza potrzeb oraz sprawna organizacja.

Program uruchomiony w 2023 roku miał pomóc tysiącom osób z niepełnosprawnościami. Tymczasem już pod koniec 2025 roku podjęto decyzję o jego zamknięciu, a znaczna część sprzętu nigdy nie trafiła do użytkowników.

Pozostaje mieć nadzieję, że doświadczenia z tego projektu pomogą stworzyć w przyszłości bardziej skuteczne systemy wsparcia – takie, które rzeczywiście dotrą do osób najbardziej potrzebujących.

100 milionów złotych i 73% niewykorzystanego sprzętu. Historia wypożyczalni technologii wspomagających