W 2025 roku nadzwyczajnie dynamicznie rozwija się obszar wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Jedną z kluczowych zmian jest nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, która otwiera drzwi dla finansowania programów PFRON środkami unijnymi. To przełom, który może wzmocnić aktywizację zawodową i społeczną oraz zwiększyć elastyczność działań pomocowych. O tym, jak może zmienić się krajobraz wsparcia – poniżej.

Nowelizacja w pigułce: co się zmienia?

Co zakłada projekt nowelizacji?

– Projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji (nr UD282) dotyczy m.in. nowego punktu 4b w art. 47 ust. 1, który umożliwi PFRON finansowanie programów Rady Nadzorczej z użyciem środków unijnych
– Dotychczas takie programy mogły być finansowane tylko z budżetu krajowego – nowa regulacja likwiduje ten podział i wspiera łączenie funduszy
– Przepisy mają też ujednolicić dotychczasowe regulacje oraz zapewnić neutralność fiskalną – czyli nie obciążać dodatkowo budżetu państwa

Kiedy reformy wejdą w życie?

Projekt został wpisany do wykazu prac legislacyjnych, a jego ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej nastąpiło 18 sierpnia 2025 r.
Planowane skierowanie dokumentu do Rady Ministrów ma nastąpić w III kwartale 2025 r., co otwiera możliwość wejścia zmian w życie jeszcze w tym roku

Dlaczego to ważne? Kluczowe korzyści dla beneficjentów

1. Więcej pieniędzy na aktywizację i pomoc społeczną
   Dzięki dopuszczeniu finansowania programów z funduszy UE możliwe będzie uruchomienie nowych inicjatyw i rozszerzenie skali działań wspierających osoby z niepełnosprawnościami

2. Większa elastyczność Funduszu
   Łączenie środków krajowych i unijnych daje szansę na szybsze reagowanie na zmieniające się potrzeby społeczne, bez ograniczeń związanych z jednym źródłem finansowania

3. Neutralność budżetowa
   Zmiana nie wymaga nowych nakładów finansowych – jej celem jest zwiększenie efektywności, a nie zwiększenie wydatków

Kontekst i perspektywy: co dalej możemy zyskać?

Nowelizacja funkcjonuje w szerszym kontekście zmian systemowych wspierających osoby z niepełnosprawnościami:

• Ułatwienia w orzekaniu o niepełnosprawności – od 11 czerwca 2025 r. wydłużono okresy ważności orzeczeń, wprowadzono automatyczne uprawnienia dla niektórych schorzeń, co zmniejszy biurokrację

• Systemowa asystencja osobista – planowana ustawa ma dać osobom z niepełnosprawnościami w wieku 13–65 lat dostęp do bezpłatnych usług osobistego asystenta, systemowo regulowanych, już od 2027 r.

Te trendy – razem z nową formą finansowania – wskazują na dążenie do bardziej zintegrowanego, skutecznego i dostępnego systemu wsparcia.

Praktyczne wskazówki i refleksje

Z punktu widzenia osób bezpośrednio zainteresowanych wsparciem:

• Organizacje pozarządowe i samorządy mogą już teraz planować projekty aktywizacyjne, wiedząc, że mają perspektywę wsparcia środkami UE.

• Osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie powinni śledzić rozwój legislacji – dotacje mogą trafić szybciej do projektów społecznych i zawodowych.

• Instytucje publiczne – szczególnie te odpowiedzialne za wdrażanie programów PFRON – mogą korzystać z bonusu finansowania z UE, co zwiększy ich zasięg i skuteczność.

Warto zapamiętać:

• Nowelizacja pozwala łączyć fundusze UE z krajowymi w programach PFRON (art. 47 pkt 4b)

• Projekt ogłoszony 18 sierpnia 2025 r., wejście w życie planowane na III kwartał 2025 r.

• Ułatwienia w orzeczeniach obowiązują od 11 czerwca 2025 r., automatyczne uprawnienia dla niektórych schorzeń

• Usługi asystenckie mają być powszechnie dostępne od 2027 r.